” Xung lực tăng giá bùng nổ sau khi xuất hiện thông tin các nhà lọc dầu Trung Quốc (bao gồm PetroChina) đồng loạt tạm dừng xuất khẩu các sản phẩm dầu tinh chế (xăng, nhiên liệu bay, dầu diesel) ra ngoài khu vực Hồng Kông và Ma Cao cho đến khi có thông báo mới từ Bắc Kinh nhằm ưu tiên an ninh năng lượng và nguồn cung nội địa. ”
Tin vừa phát đi từ Bloomberg và Reuters đáng chú ý ở chỗ: đây không phải lần đầu Trung Quốc làm việc này trong năm nay. Hồi tháng 3/2026, khi xung đột Iran làm gián đoạn dòng dầu thô từ Trung Đông, Bắc Kinh đã từng yêu cầu các nhà máy lọc dầu lớn — PetroChina, Sinopec, CNOOC, Sinochem, Zhejiang Petrochemical — ngừng xuất khẩu xăng và diesel ra ngoài khu vực Hồng Kông, Ma Cao. Đến tháng 7, hạn chế được nới lỏng dần. Nhưng ngày 1/10 vừa qua, kịch bản cũ lặp lại: bốn nguồn tin của Reuters xác nhận các nhà máy lọc dầu Trung Quốc chưa được “bật đèn xanh” xuất khẩu nhiên liệu trong tháng 10, và PetroChina đã hủy một số lô xăng, nhiên liệu bay vốn mới cam kết giao chỉ hai tuần trước đó.
Điều khiến diễn biến lần này đáng chú ý hơn là nó xảy ra ngay cả khi dòng dầu thô qua eo biển Hormuz đã phục hồi phần nào. Nói cách khác, thế giới không còn thiếu dầu thô nghiêm trọng như trước, nhưng vẫn thiếu xăng, diesel và nhiên liệu bay thành phẩm — bởi dầu thô phải qua lọc hóa mới dùng được, và chính các nhà máy lọc dầu lớn của Trung Quốc lẫn Nga đều đang hạn chế xuất khẩu sản phẩm cùng lúc. Đây chính xác là cơ chế đã giúp biên lợi nhuận lọc dầu (crack spread) toàn cầu nới rộng bất thường trong quý II/2026 — giai đoạn mà Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) từng ghi nhận lợi nhuận sau thuế nửa đầu năm đạt 15.727 tỷ đồng, vượt gấp hơn 7 lần kế hoạch cả năm chỉ sau 6 tháng, như Easy Stock đã phân tích trước đây.
Nếu đợt siết xuất khẩu lần hai này của Trung Quốc kéo dài qua hết kỳ nghỉ lễ Quốc khánh (1-7/10) và không được nối lại ngay sau đó, nguồn cung xăng dầu khu vực châu Á sẽ tiếp tục căng thẳng — một kịch bản có lợi cho biên lợi nhuận của nhà máy Dung Quất trong quý IV, đúng vào giai đoạn mà chính BSR từng cảnh báo đây là yếu tố “mang đậm tính chu kỳ” và khó dự báo. Risk ở đây nằm ở chỗ: bản thân Bắc Kinh cũng chưa chắc chắn sẽ duy trì hạn chế bao lâu — theo Reuters, quyết định nối lại xuất khẩu sau 7/10 hay không sẽ phụ thuộc vào tồn kho nội địa và sản lượng của chính các nhà máy lọc dầu Trung Quốc, chứ không phải một chính sách cố định dài hạn. Thực tế, diễn biến giá bán lẻ trong nước Việt Nam ngày 2/10 cũng cho thấy bức tranh không hoàn toàn một chiều: trong khi giá xăng được điều chỉnh tăng theo đà thế giới, giá dầu diesel bán lẻ trong nước lại giảm gần 800 đồng/lít so với chiều hôm trước — một tín hiệu nhắc nhở rằng cơ chế điều hành giá và quỹ bình ổn của Việt Nam vẫn có thể làm chậm hoặc làm lệch mức độ truyền dẫn của biến động quốc tế tới thị trường nội địa, nên nhà đầu tư không nên mặc định mọi đợt sốt giá bên ngoài sẽ phản ánh ngay và trọn vẹn vào kết quả kinh doanh của BSR.
Hai điều đáng theo dõi tiếp trong những ngày tới: thứ nhất, liệu Trung Quốc có nối lại xuất khẩu ngay sau 7/10 như hồi tháng 7, hay sẽ kéo dài hạn chế như một chính sách ưu tiên an ninh năng lượng xuyên suốt mùa đông — vì chỉ khi hạn chế kéo dài thực sự mới tạo ra tác động đáng kể lên crack spread BSR hưởng được trong quý IV. Thứ hai, Nga cũng đang gặp gián đoạn tại một số nhà máy lọc dầu và hạn chế xuất khẩu nhiên liệu riêng — nếu cả hai nguồn cung lớn (Trung Quốc và Nga) cùng thu hẹp trong khi nhu cầu mùa đông ở Bắc bán cầu tăng, đây có thể là chất xúc tác mạnh hơn nhiều so với một đợt biến động ngắn hạn thông thường.
Bài viết tổng hợp từ các nguồn thông tin công khai và phân tích tài chính độc lập. Nội dung mang tính tham khảo thông tin, không phải khuyến nghị đầu tư theo quy định Luật Chứng khoán 2019. Nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm với mọi quyết định tài chính của mình. Easy Stock — easystock.vn